Asiad 20 ngày đầu: Teqball lần đầu ghi tên, Karate nối nhịp HCĐ cho Việt Nam

Trên mặt bàn teqball uốn cong hình vòm, bóng chỉ được chạm bằng chân, đùi, ngực và đầu; đôi bàn tay gần như bị loại khỏi cuộc chơi. Sáng 20/9, ở trận tranh HCĐ nội dung đôi nam nữ tại Asiad 20, Nguyễn Hoàng Minh Tân và Trịnh Gia Nghi khép lại cuộc đối đầu với cặp Dsouza Quimcy Joaquim - Beg Mohamed Anas Imran của Ấn Độ bằng tỷ số 2-0. Tấm HCĐ đầu tiên của đoàn thể thao Việt Nam tại kỳ đại hội này đến từ một môn mà phần lớn khán giả trong nước vẫn còn phải tra cứu luật.

Ở khu vực dành cho báo chí, tôi để ý một chi tiết nhỏ. Sau mỗi điểm số, hai VĐV Việt Nam không ăn mừng. Họ quay vào nhau, đập tay, rồi chỉnh lại vị trí đứng. Không có khoảnh khắc nào bùng nổ, chỉ có sự lặp lại đến mức máy móc của một cặp đôi đã tập cùng nhau đủ lâu để hiểu nhau mà không cần nói. Trước khi là cầu thủ, họ là con người; trước khi ghi bàn, họ phải vượt qua chính mình.

Teqball kết hợp những yếu tố của bóng đá và bóng bàn. VĐV phải kiểm soát bóng bằng chân, đầu, ngực trên một mặt bàn cong, đòi hỏi phản xạ, kỹ thuật cá nhân, và đặc biệt là sự phối hợp ăn ý ở các nội dung đôi. Môn này lần đầu tiên được đưa vào chương trình thi đấu tại Asiad 20. Với một quốc gia chưa có hệ thống giải teqball chuyên nghiệp, việc giành huy chương ngay lần đầu dự đại hội là kết quả đáng ghi nhận, nhưng nó cũng đặt ra câu hỏi về cách Việt Nam sẽ nuôi dưỡng môn này sau đại hội.

Ở nội dung đôi nam nữ, Tân và Nghi không gặp may mắn, họ gặp đúng thời điểm. Cặp Ấn Độ có lợi thế thể hình và bề dày thi đấu quốc tế, nhưng cách hai VĐV Việt Nam phân chia khu vực trên bàn mới là điểm khác biệt. Người đứng sau chịu trách nhiệm xử lý bóng cao và chuyền, người đứng trước kết thúc ở nhịp thứ hai. Nghe đơn giản, nhưng ở teqball, lệch một nhịp di chuyển là mất cả điểm, và tỷ số 2-0 không phản ánh hết số lần bóng đổi hướng trong mỗi pha bóng.

Điều đáng nói là niềm vui ấy không kéo dài trọn buổi sáng. Ngay sau đó, Bá Trường Giang và Lê Anh Khoa để thua cặp đôi Iraq ở trận tranh HCĐ nội dung đôi nam. Một tấm huy chương nữa đã ở rất gần, rồi trôi khỏi tầm tay trong vòng vài chục phút. Có những trận thua không nằm ở tỉ số, mà nằm ở ánh mắt họ khi rời sân. Tôi viết từ đó.

Karate nối lại nhịp cho đoàn thể thao Việt Nam ngay trong buổi sáng cùng ngày. Bùi Ngọc Nhi giành HCĐ nội dung Kata biểu diễn cá nhân nữ sau một hành trình không hề bằng phẳng. Cô thua võ sĩ chủ nhà Nhật Bản Ono Maho 0-5 ở trận mở màn, rồi lần lượt đánh bại Choi Haeun (Hàn Quốc) 5-0 và Leong Wai Yee Shannon (Singapore) 4-1 để bước lên bục nhận huy chương.

Cách Ngọc Nhi lật lại cục diện đáng được nhìn kỹ hơn là chỉ đọc kết quả. Thua 0-5 ở trận đầu, với một võ sĩ Kata, đó là cú sốc tâm lý nặng, bởi điểm số Kata được chấm theo tiêu chí kỹ thuật và tính biểu diễn chứ không phải theo số lần ra đòn. Việc cô trở lại với hai trận thắng liên tiếp cho thấy khả năng tái lập trạng thái thi đấu trong thời gian rất ngắn, một kỹ năng mà các VĐV trẻ hiếm khi có.

Đây không phải lần đầu Ngọc Nhi tạo dấu ấn. Cô đã để lại dấu ấn tại SEA Games 33 và các giải trẻ châu Á trước khi bước vào Asiad 20. Điều đáng chú ý là thành tích của cô đến từ một nội dung mà Việt Nam không có lợi thế truyền thống, khi Kata cá nhân nữ ở châu lục này luôn bị chi phối bởi Nhật Bản, Hàn Quốc và một vài nền karate lâu đời khác. Một tấm HCĐ ở đó không phải là kết quả mặc định.

Sau gần nửa ngày thi đấu, đoàn thể thao Trung Quốc vươn lên dẫn đầu bảng tổng sắp với 2 HCV, 4 HCB và 1 HCĐ. VĐV Lin Xinyu ở nội dung 3 môn phối hợp nữ là người mang về tấm HCV đầu tiên cho Trung Quốc tại Asiad 20. Chủ nhà Nhật Bản xếp thứ hai với 2 HCV và 3 HCĐ. Macao, Hàn Quốc và Kazakhstan mỗi nơi có 1 HCV, lần lượt xếp từ thứ ba đến thứ năm. Đoàn thể thao Việt Nam tạm đứng thứ chín với 2 HCĐ.

Cách đọc bảng tổng sắp sau nửa ngày thi đấu là điểm mù lớn nhất của người xem thể thao. Vị trí thứ chín không nói lên sức mạnh của đoàn Việt Nam, cũng như ngôi đầu của Trung Quốc không nói lên khoảng cách thực tế giữa các nền thể thao. Mỗi kỳ đại hội, ban tổ chức xếp lịch theo môn, và những nội dung ra quyết định sớm thường là các môn có tính chu kỳ ổn định, nơi số lượng VĐV đăng ký vừa phải. Trung Quốc dẫn đầu buổi sáng vì 3 môn phối hợp nữ thi đấu trước, chứ không phải vì họ đã chạm tới giới hạn của mình.

Cũng cần nói thẳng về teqball. Nhiều người sẽ nhìn tấm HCĐ này và gán cho nó chữ "dễ", bởi môn mới thường ít đối thủ và ngưỡng cạnh tranh chưa cao. Thực tế đi theo hướng ngược lại. Khi một môn vừa được đưa vào Asiad, khoảng cách kỹ thuật giữa các quốc gia bị san phẳng rất nhanh, ai cũng có cơ hội như nhau, và cơ hội ngang bằng cũng có nghĩa là sai số bị trừng phạt nặng hơn. Trận thua của Bá Trường Giang và Lê Anh Khoa trước cặp Iraq là minh chứng rõ nhất cho điều đó.

Dữ liệu thi đấu của teqball cũng chưa đủ dày để giới phân tích đánh giá đúng thực lực từng cặp. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi, tôi thường phải xem lại băng ghi hình ít nhất hai lần trước khi kết luận về một môn mới, bởi số liệu thống kê ban đầu dễ dẫn người viết đi sai hướng. Ở một môn mà mọi cú chạm bóng đều có thể xoay chuyển điểm số, kết luận vội vàng là cách nhanh nhất để viết sai.

Hai tấm HCĐ trong ngày đầu còn phản ánh một đặc điểm của đoàn thể thao Việt Nam tại các kỳ đại hội: thành tích thường đến từ những nội dung ít được dự báo trước, nơi VĐV phải tự xoay xở với áp lực mà không có nhiều lực lượng hỗ trợ phía sau. Ở nội dung đôi nam nữ teqball, chỉ có một cặp. Ở Kata cá nhân nữ, chỉ có một VĐV. Đó là cấu trúc mỏng, và nó cho thấy giá trị của từng tấm huy chương lớn hơn nhiều so với con số trên bảng tổng sắp.

Mỗi mùa giải là một bản nhạc; tôi chỉ là người giữ nhịp cho những câu chuyện được lắng lại. Ngày thi đấu đầu tiên tại Asiad 20 chưa kết thúc, nhưng nhịp của nó đã rõ: một môn mới mở màn bằng huy chương, một môn truyền thống nối tiếp bằng bản lĩnh, và một trận thua để lại nhiều câu hỏi hơn cả hai trận thắng.

Tín hiệu cần theo dõi tiếp theo nằm ở ngày 22/9, khi Bùi Ngọc Nhi cùng các đồng đội bước vào tứ kết Kata đồng đội nữ gặp Nepal. Kata đồng đội là nội dung đòi hỏi sự đồng bộ tuyệt đối về nhịp thở và biên độ động tác, nơi một cá nhân lệch nhịp có thể kéo cả đội xuống. Nếu Ngọc Nhi giữ được trạng thái thi đấu như ở hai trận thắng trong ngày 20/9, đây là cơ hội thực sự để đoàn thể thao Việt Nam có thêm huy chương trước khi bước vào giai đoạn quyết định của đại hội.